Kalite

Kontrol limiti ile spesifikasyon limiti arasındaki fark nedir?

Kısa yanıt

Kontrol limitleri prosesin kendi değişkenliğinden hesaplanır ve sürecin kararlı olup olmadığını gösterir. Spesifikasyon limitleri tasarımdan ya da müşteriden gelir ve ürünün kabul edilebilir olup olmadığını belirler. İkisi bağımsızdır: bir proses kontrol içinde olup spesifikasyon dışında olabilir, ya da tersi.

İki limit, iki soru

Kontrol limitleri, kontrol grafiğinde çizilen istatistiğin merkez çizgisinin üstünde ve altında, o istatistiğin standart sapmasının üç katı uzaklıkta konur. Alt grup ortalamaları çiziliyorsa limitler alt grup büyüklüğüne bağlıdır. Limitler prosesin doğal değişkenliğinden gelir; ölçümleri kabul ya da reddetmez. Limitin dışına düşen bir nokta, prosesin bir nedenle değiştiğine dair sinyaldir.

Spesifikasyon limitleri (LSL ve USL) ise çizimden, parçanın işlevinden ya da müşteri gereksiniminden gelir. Bir parça bu aralığın dışındaysa, grafik ne gösterirse göstersin gereksinimi karşılamaz.

Bu iki limit farklı kaynaklardan geldiği için birinin yerine diğeri kullanılamaz. Spesifikasyon limitlerini kontrol grafiğine çizmek iki soruyu karıştırır ve grafiğin verdiği sinyali bozar.

Hipotetik bir mil çapı

Hipotetik bir örnek: spesifikasyon 9,8 ile 10,2 mm arasında. Her alt grupta 9 ölçüm var, merkez çizgisi 10,00 mm ve ölçümlerin alt grup içi standart sapması σ = 0,15 mm.

  • Alt grup ortalamalarının standart sapması: 0,15 / √9 = 0,05 mm
  • Kontrol limitleri: 10,00 ± 3 × 0,05 = 9,85 ve 10,15 mm

Nokta limitler arasında kaldıkça grafik bu konuda bir sinyal vermez. Ama grafik tek tek parçalara bakmaz; parçalar 9,8–10,2 mm dışına çıkabilir. Cp = 0,4 / (6 × 0,15) ≈ 0,44 olduğundan bu proses kararlı olsa da spesifikasyona yeterli biçimde uymuyor.

Karıştırma hataları

En sık hata, spesifikasyon sınırlarını X-bar grafiğine çizmektir. Bu grafik ortalamaları gösterir; ortalamalar tek tek parçalardan daha az yayılır. Bu yüzden ortalamalar spesifikasyonun içinde görünürken parçaların bir kısmı dışarıda olabilir. İkinci hata, 'kontrol limitleri içinde' ifadesini 'uygun' anlamına almaktır. Üçüncüsü, limitleri hesaplamadan sabit bir bant olarak çizmektir; limitler prosesin kendi verisinden hesaplanmalıdır. Her iki limit de ayrı bir kaynağa ve ayrı bir sahibe sahip olmalıdır.

Sık sorulanlar

Proses spesifikasyon içindeyse yeterli midir?

Her zaman değil. Bir günde spesifikasyon içinde olmak, sonraki günün nasıl geçeceği hakkında az şey söyler. Yeterlilik ayrı bir sorudur; prosesin kararlı olması, yeterli veri ve bu kararlı dönemden hesaplanan Cp ya da Cpk gerekir.

Kontrol limitlerini ne zaman yeniden hesaplamalıyım?

Prosesin değişkenliği gerçekten değiştiğinde: bakım, yeni malzeme, yeni ekipman ya da bir iyileştirme sonrasında. Her noktada yeniden hesaplamayın; kararlı bir referans dönemi seçin ve yapılan değişiklikleri kayıt altında tutun.

Kaynaklar

Örnek sayılar varsayımsaldır; sahada doğrulanmış sonuç iddiası değildir.

Benzer sorular

Tüm sorular