Anomali modelinde yanlış alarm nasıl azaltılır?

Yanlış alarm nereden gelir?

Ham bir anomali modeli her ölçümü ayrı bir kararla işaretler. Sensör gürültüsü, kısa süreli bir elektriksel parazit ya da sınır civarında gidip gelen bir değer tek örneklik sıçramalar üretir. Isınma ve durdurma gibi çalışma modu geçişleri ise o an için normal olan uzun süreli sapmalar yaratır. Eşiği eğitim verisinin belli bir yüzdeliğine göre koymak da normal verinin kuyruğundaki her değeri alarma çevirir.

Bu nedenle yanlış alarm çoğu zaman modelin kötü olmasından değil, karar kuralının eksik olmasından gelir. Model bir örneğin olağan dışı olduğunu söyler. Alarm mantığının ise bu durumun ne kadar sürdüğüne, nerede oluştuğuna ve hangi çalışma moduna ait olduğuna karar vermesi gerekir.

Hipotetik bir gün ve sayılar

Varsayımsal bir kompresörde ham model bir günde 40 kez alarm üretti. Bunların 34’ü tek bir dakikalık örnekte kaldı, 6’sı ise en az üç ardışık dakika sürdü.

Kural: alarm, üç ardışık örnekte sapma görülmeden verilmez. Tek örneklik 34 alarm elenir, 6 alarm kalır. Bu, 40 alarmdan 6 alarma, yani yüzde 85’lik bir azalmadır (34 / 40 = 0,85).

Histereziste giriş eşiği 3,0, çıkış eşiği 2,5 seçilsin. Skor 3,0’ı geçince alarm açılır ve skor 2,5’in altına inene kadar açık kalır. Böylece sınırda titreyen bir sinyal, art arda açılıp kapanan birçok alarm yerine tek bir alarm olarak görünür.

Ödünleşim ve sık yapılan hatalar

Her kural bir gecikme getirir. Üç dakikalık bir kural, sızıntı ya da sensör kopması gibi hızlı gelişen olaylarda alarmı üç dakika geciktirir. Kuralın süresi, olayın gelişme hızına göre seçilmelidir.

Bastırmanın da bir kaçırma riski vardır. Başlatma ya da bakım sırasında alarmlar susturulursa, o pencerede gerçek bir arıza görünmez. Eşikler eğitim verisine göre değil, bilinen sonuçları olan bir doğrulama dönemine göre ayarlanmalıdır. Vardiya başına bir alarm bütçesi koymak ve operatörün gerçek ya da yanlış kararlarını geri beslemek, kuralları zamanla daha dürüst hâle getirir.

Sık sorulanlar