Güvenilirlik

MTBF ve MTTR nedir, nasıl hesaplanır?

Kısa yanıt

MTBF, onarılabilir bir sistemde arızalar arasındaki ortalama çalışma süresidir: çalışma süresi arıza sayısına bölünür. MTTR ise ortalama onarım süresidir: toplam onarım süresi onarım sayısına bölünür. Erişilebilirlik A = MTBF / (MTBF + MTTR) ile hesaplanır. MTBF tek başına bir ömür ya da garanti değildir; üç sayı birlikte okunmalıdır.

Tanımlar ve veri

MTBF ve MTTR, arıza ve onarım kayıtlarından türetilen ortalama değerlerdir. Önce sistem sınırı belirlenir: tek bir pompa mı, yoksa pompa grubu mu? Sonra iki veri toplanır: planlı duruşlar çıkarılmış çalışma süresi ve her arıza için harcanan onarım süresi. MTBF, çalışma süresinin arıza sayısına oranıdır. MTTR, toplam onarım süresinin onarım sayısına oranıdır. Onarım süresinin neyi kapsadığı, yedek parça beklemesi dahil mi, baştan yazılmalıdır. Tanım değişirse iki MTTR değeri karşılaştırılamaz.

Örnek: bir hat için hesap (hipotetik)

Varsayımsal bir paketleme hattı 8 000 çalışma saati boyunca 4 arıza veriyor. MTBF = 8 000 / 4 = 2 000 saat. Bu dört onarımın toplam süresi 24 saatse MTTR = 24 / 4 = 6 saat. Erişilebilirlik A = 2 000 / (2 000 + 6) = 2 000 / 2 006 ≈ 0,997. Yani bu dönemde sistemin çalışmaya hazır olduğu sürenin oranı yaklaşık yüzde 99,7'dir. Bu sayı yalnızca arıza ve onarımı kapsar; ayarlama, malzeme eksikliği ya da kalite duruşları ayrıca hesaplanmalıdır.

Sık yapılan hatalar

MTBF'yi ortalama parça ömrü gibi okumak en yaygın hatadır. MTBF, onarılan sistemlerin arızaları arasındaki ortalama süredir ve tek bir parçanın ömrü değildir. Sabit arıza oranı varsayılırsa, bir MTBF süresi boyunca arızasız kalma olasılığı e^(−1) ≈ yüzde 36,8'dir; bu da MTBF'nin bir ortalama olduğunu gösterir. İkinci hata, yedek parça ve ekip beklemelerini kayda geçirmeden MTTR hesaplamaktır; bu, gerçek kesinti süresini hafife alır. Üçüncü hata, birkaç arızaya dayanan oranı kesin sanmaktır.

Sık sorulanlar

MTBF ile parça ömrü aynı şey mi?

Hayır. MTBF, onarılabilir bir sistemde ortalama arızalar arası süredir ve arıza sayısından hesaplanır. Parça ömrü ise bir parçanın bozulmadan kalma süresidir. MTBF tek başına bakım aralığı seçmek için yeterli değildir; bozulma biçimi için Weibull analizine bakılır.

Erişilebilirlik ile OEE aynı şey mi?

Hayır. Erişilebilirlik, sistemin arıza ve onarım dışında kalan sürenin oranıdır. OEE ise planlanan üretim süresi üzerinden kullanılabilirlik, performans ve kaliteyi çarpar. İki sayı aynı kayıtlardan çıkmaz; planlı duruşların nasıl sayıldığı da farklı olabilir.

Kaynaklar

Örnek sayılar varsayımsaldır; sahada doğrulanmış sonuç iddiası değildir.

Benzer sorular

Tüm sorular